Παρασκευή και 13: Μια ημερομηνία, μια φοβία και οι ταινίες που την αποτύπωσαν

Ξημέρωσε Παρασκευή και μάλιστα 13 Φεβρουαρίου και για όσους είναι προληπτικοί η σημερινή ημέρα θεωρείται γρουσούζικη, ή μπορεί και όχι, ανάλογα σε ποια χώρα ζείτε.

Ο συνδυασμός της ημέρας (Παρασκευή) και τον αριθμό έχει συνδεθεί με δεισιδαιμονίες, μύθους και ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά. Συγκεκριμένα, ο αριθμός 13 θεωρείται «άτυχος» σε αρκετούς πολιτισμούς, επειδή διαταράσσει την τελειότητα του 12, εμφανίζεται συχνά στη φύση και στην παράδοση (12 μήνες, 12 ζώδια, 12 θεοί του Ολύμπου).

Η Παρασκευή, από την άλλη, σε ορισμένες παραδόσεις θεωρείται ημέρα πένθους ή δοκιμασίας. Όταν λοιπόν η ημέρα αυτή συμπίπτει με την 13η του μήνα, δημιουργείται ένας «διπλός» συμβολισμός ατυχίας. Παρόλο που δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι η εν λόγω ημέρα φέρνει γρουσουζιά, πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να πάρουν σημαντικές αποφάσεις, να ταξιδέψουν ή να ξεκινήσουν κάτι καινούριο εκείνη την ημέρα. Μάλιστα, ο φόβος για την Παρασκευή και 13 έχει και όνομα: Paraskavedekatriaphobia.

Ωστόσο, η κακοδαιμονία της μέρας έχει επηρεάσει περισσότερο τις αγγλοσαξωνικές χώρες αλλά και τη Γερμανία ενώ για την Ελλάδα και τις ισπανόφωνες χώρες ισχύει η Τρίτη και 13.

Στην Αμερική και την Αγγλία, την ημέρα αυτή κρεμούσαν τους θανατοποινίτες ενώ στην Ουγγαρία όταν κάποιος γεννηθεί Παρασκευή, μπορεί το κακό να φύγει από πάνω του αν ρίξει λίγο από το αίμα του σε ένα κομμάτι ύφασμα από τα ρούχα του και έπειτα να το κάψει διώχνοντας ουσιαστικά οποιαδήποτε κατάρα μεταφέρει η μέρα.

Η Παρασκευή και 13 έχει βρει τη θέση της και στην ποπ κουλτούρα με ταινίες τρόμου, μυθιστορήματα και memes να συντηρούν τον μύθο.

Από πού προέρχεται η πρόληψη

Για την προέλευση της πρόληψης έχουν εκφρασθεί ποικίλες θεωρίες, όπως:

- Παρασκευή και 13 (13 Οκτωβρίου 1307) συντελέστηκε η εξολόθρευση του Τάγματος των Ναϊτών. Μια από τις πιο γνωστές θεωρίες που συνέβαλαν στην αρνητική φήμη της ημέρας είναι αυτή που σχετίζεται με τους Ναΐτες Ιππότες. Σύμφωνα με την ιστορία, στις 13 Οκτωβρίου του 1307 -μια Παρασκευή- ξεκίνησε η σύλληψη και δίωξη εκατοντάδων μελών του Τάγματος, με εντολή του βασιλιά Φιλίππου της Γαλλίας. Το γεγονός αυτό φέρεται να ενίσχυσε τον συμβολισμό της ημέρας ως σκοτεινής και καταραμένης.

- Ήταν Παρασκευή όταν η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό, με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν και οι δύο από τον Παράδεισο.

- Παρασκευή έγινε η μεγάλη πλημμύρα της Βίβλου.

- Παρασκευή σταυρώθηκε ο Χριστός.

Αντίστοιχα, ο αριθμός 13 είναι ο κατεξοχήν «κακότυχος» αριθμός, που σπάει την αρμονία του 12 (12 Θεοί του Ολύμπου, 12 άθλοι του Ηρακλή, 12 φυλές του Ισραήλ, 12 μαθητές του Χριστού, 12 Ιμάμηδες κλπ).

Η Παρασκευή και 13 στον κινηματογράφο

Οι οκτώ ταινίες Friday the 13th θεωρούνται από τις εμβληματικότερες σειρές τρόμου στην ιστορία του κινηματογράφου. Η πρώτη ταινία κυκλοφόρησε το 1980 και διαδραματίζεται στην κατασκήνωση Crystal Lake, όπου μια ομάδα νεαρών έρχεται αντιμέτωπη με έναν μυστηριώδη δολοφόνο. Η επιτυχία της οδήγησε σε πολλές συνέχειες κατά τη δεκαετία του ’80, καθιερώνοντας το ύφος του slasher, νεαροί χαρακτήρες, απομονωμένο σκηνικό και έντονη αγωνία.

Κεντρική φιγούρα της σειράς είναι ο Jason Voorhees, ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους «κακούς», με τη χαρακτηριστική μάσκα χόκεϊ. Με την πάροδο των χρόνων, ο χαρακτήρας εξελίχθηκε σε σχεδόν υπερφυσική μορφή, εμφανιζόμενος σε πολυάριθμες συνέχειες αλλά και στο crossover Freddy vs. Jason. Η σειρά γνώρισε μεγάλη επιτυχία και το 2009, αποδεικνύοντας ότι ο μύθος της Παρασκευής και 13 συνεχίζει να γοητεύει το κοινό.